Bitaraplyk – synmaz ýoly türkmeniň

1995-nji ýylyň 12-nji dekabry, bu sene diňe bir Türkmenistanyň däl, eýsem dünýäniň diplomatiýa taryhynda-da täze sahypa öwrüldi. Şol gün Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistan döwletine Halkara Hukuk derejesinde ykrar edilen Hemişelik Bitaraplyk derejesi berildi. Şu günler bolsa, Garaşsyz, baky Bitarap ýurdumyz bu beýik derejesiniň 30 ýyllygyny dabaraly belläp geçýär.Geçilen ýol – beýik ykbal, gazanylan üstünlikler – halkyň agzybirliginiň, döwlet akyl-paýhasynyň miwesi. Bitaraplyk biziň halkymyzyň kalbyndan gözbaş alýan, synmaz ýörelgeler bilen galkynýan, dünýäde parahatçylygyň hem-de ynsanperwerligiň nusgasyna öwrülen ýörelgedir. Bu ýörelge – türkmeniň ýüreginden çykyp, dünýäniň döwletleri tarapyndan hormat bilen garşy alynan milli ýörelgedir.Türkmen halky taryhyň çuň gatlaklarynda hem parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetlilik, myhmansöýerlik ýaly adamzat ähmiýetli ýörelgelere eýerip ýaşapdyr. Ata-babalarymyz özüniň at-abraýyny ýarag bilen däl-de, akyl-paýhasy, adalatlylygy, ýagşy niýeti bilen gorapdyr. Şonuň üçinem biziň halkymyz häzirki döwrüň hem parahatçylyk ýörelgelerine daýanýan döwlet gurluşyny döretdi.Gadymy zamanlarda Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ýerleşen türkmen topragy dürli halklaryň we medeniýetleriň çatrygy bolupdyr. Emma bu ýerde uruş däl-de, hyzmatdaşlyk, söwda, medeni gatnaşyklar ösüpdir. Bu hem häzirki wagtda bitaraplyk ýörelgesiniň kökleriniň halkyň taryhy bilen berk baglanyşyklydygyna aýdyň subutnama bolup hyzmat edýär.1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň ähli agza döwletleri tarapyndan Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk derejesi biragyzdan goldanyp kabul edildi. Bu dünýä diplomatiýasynda örän seýrek duş gelýän ýagdaýdyr. Şol pursatdan bäri Türkmenistan öz daşary syýasatynda:
• hiç bir harby bileleşmä goşulmazlyk,
• daşary ýurtlaryň içerki işlerine gatyşmazlyk,
• parahatçylyk ýolunda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek ýaly ýörelgelere berk eýerýär.
Şeýle-de bolsa, bitaraplyk – diňe syýasy ýagdaý däl. Bu – giň mazmunly, ykdysady, medeni, jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň hem esasy sütünidir. Türkmenistan halkara guramalar bilen işjeň hyzmatdaşlykda bolup, dünýä meselelerine parahatçylykly çözgüt tapmakda mynasyp goşant goşýar.Geçen 30 ýylda Türkmenistan döwlet hökmünde dünýäde parahatçylyk, dostluk, ynsanperwerlik ýörelgelerine wepaly döwlet hökmünde tanaldy.
Aşgabat şäheri dünýäniň parahatçylyk we diplomatiýa merkezleriniň birine öwrüldi. Şu döwürde ýurdumyzda onlarça halkara derejesindäki konferensiýalar, maslahatlar, sammitler geçirildi. Türkmenistan birnäçe global başlangyçlar bilen çykyş etdi, şol sanda:
• Howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly halkara başlangyçlar,
• Merkezi Aziýanyň suw meseleleriniň çözgütleri,
• Parahatçylyk diplomatiýasyny ösdürmek boýunça teklipler.
Şeýle başlangyçlar halkara jemgyýetçiligi tarapyndan ýokary baha alýar. Munuň özi bitaraplygyň diňe bir Türkmenistanyň däl, eýsem sebit we dünýä howpsuzlygynyň hem möhüm şerti hökmünde kabul edilýändigini görkezýär. Bu ýyl ýurdumyzyň ähli künjeginde bitaraplygyň 30 ýyllygy giňden we dabaraly ýagdaýda bellenilýär. Bu baýramçylyk – diňe bir senäniň hormatyna däl, eýsem ýaş nesliň kalbynda watançylyk, parahatçylyk, ynsanperwerlik düşünjelerini ösdürmek üçin hem aýratyn möhümdir. Mekdeplerde, ýokary okuw jaýlarynda, jemgyýetçilik guramalarynda bitaraplyk temasy esasynda wagyz-nesihat çäreleri, döredijilik bäsleşikleri, medeni çäreler geçirilýär. Bu çäreleriň esasy maksady – ýaşlarymyzyň aňynda şu mukaddes ýörelgäniň gadyr-gymmatyny ornaşdyrmakdyr.Çünki parahatçylykly ýurt – ösüşiň ýoly, bitewülik – döwletliligiň özeni, bitaraplyk – halk durmuşynyň ruhy binýadydyr.Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk derejesiniň 30 ýyllygy – bu diňe bir senäni belleýän baýramçylyk däl. Bu sene – türkmen döwletiniň dünýä döwletleriniň arasynda eýeleýän parahatçylyk we ynsanperwerlik ýolunyň ykrar edilmeginiň hem dabarasydyr."Bitaraplyk – synmaz ýoly türkmeniň" diýilmegi ýöne ýerden däldir. Ol ýol – halkyň ak ýoludyr.Bu ýol bilen halkymyz öz geljegini gurýar.Bu ýol bilen ýaş nesil öz maksadyna ýetýär. Bu ýol bilen Türkmenistan dünýäde parahatçylygyň, durnuklylygyň hem-de ynamdar hyzmatdaşlygyň merkezi bolup hyzmat edýär.Türkmeniň bitaraplyk ýoluna – dowamat bolsun!

Umytgeldi ANNABERDİÝEW
Türkmen döwlet medeniýet inistitutynyň Medeni miras fakultetiniň Çeper höwesjeň aýdym-saz toparyny döretmek we dolandyrmak taýýarlyk ugrynyň 2-nji ýyl talyby